Thường thì khi muốn giúp đỡ người khác, chúng ta có thói quen là đưa ra lời khuyên. Tuy nhiên, việc đưa ra lời khuyên như vậy thường không có tác dụng, mà thay vào đó, chúng ta cần đặt câu hỏi để tăng hiệu quả giúp đỡ lên.

Vì sao chúng ta cần đặt câu hỏi. Bởi vì tất cả mọi thông tin đều nằm ở phía người chia sẻ. Đôi khi, những gì đối phương chia sẻ với chúng ta chỉ là một nửa của sự thật nên có thể thông tin mà họ chia sẻ còn thiếu rất nhiều. Vì vậy chúng ta cần sử dụng câu hỏi để tìm hiểu thêm thông tin đó chứ không được suy diễn.

Chúng ta dễ có thói quen suy diễn khi đối phương kể xong câu chuyện của họ và ta tự suy ra những điều mà ta cho là thuận với diễn biến của câu chuyện. Tuy nhiên, liệu việc ta suy ra có xảy ra hay không, ta vẫn nên hỏi lại để xem xem suy diễn, suy đoán của mình như vậy có đúng hay không, chứ không nên mặc định rằng suy luận của mình là đúng.

Việc đặt câu hỏi giúp người chia sẻ cam kết hơn với hành động của họ. Bởi vì nếu chúng ta chỉ đưa ra lời khuyên thì cách thức đó vẫn chỉ là của chúng ta và chỉ đúng nhất với ta. Đối phương sẽ không thấy cách đó đúng hoàn toàn với họ vì họ sẽ còn bị giới hạn bởi rất nhiều thứ.

Chẳng hạn một người có mâu thuẫn với cha mẹ. Thường thì chúng ta sẽ khuyên họ quay về, nói lời xin lỗi và yêu thương với cha mẹ để hòa giải mâu thuẫn. Nhưng thật ra đó là cách chúng ta nghĩ ta có thể làm với cha mẹ của mình. Chúng ta đưa ra lời khuyên đó vì đã từng làm như vậy, nhưng với cha mẹ của người khác thì chưa chắc như thế là hiệu quả vì đối phương có thể còn những rào cản khác.

Vì vậy, chúng ta cũng đừng chỉ đơn thuần khuyên bảo họ cứ làm theo lời khuyên của mình vì như thế là thừa thãi. Đối phương sẽ chỉ gật đầu cho qua vì họ cũng thừa biết cách đó, nhưng họ vẫn không làm thì phải có lý do. Nếu họ cảm thấy lời khuyên không phù hợp thì họ sẽ không làm.

Trong khi đó, nếu chúng ta đặt câu hỏi để đối phương trả lời, thay vì bảo họ, “về nói lời yêu thương với mẹ đi, xin lỗi mẹ đi, mẹ sẽ tha thứ cho em”, chúng ta hỏi rằng, “vậy thì em nghĩ rằng em làm như thế nào thì có thể giải quyết được chuyện đó?” Khi đó đối phương sẽ tự nhiên nghĩ ra những cách mà thậm chí ta còn không nghĩ ra, bởi vì họ dựa vào hoàn cảnh cũng như tính cách của bản thân và người trong cuộc để nghĩ ra những điều đó.

Việc đặt câu hỏi trao cho người chia sẻ sự tự tin. Đây cũng là cách để chúng ta giúp người khác. Giúp đỡ người khác khi họ gặp khó khăn là một điều quan trọng, nhưng điều quan trọng tiếp theo là ta có giúp họ được lâu dài hay không. Việc đặt câu hỏi giúp người chia sẻ tự tin hơn vì đâu đó trong tiềm thức, họ thấy rằng họ là người tự trả lời được và tự giải quyết được vấn đề đó. Vì tự giải quyết được vấn đề nên họ sẽ tự tin hơn về sau. 

Chúng ta không bao giờ muốn một người lúc nào cũng đi theo mình để hỏi về khó khăn và vấn đề của họ cả. Chúng ta có thể vô tình đưa ra lời khuyên chính xác một lần và điều đó khiến họ tin tưởng ta, nhưng ta không thể chắc rằng ta có thể đưa ra lời khuyên 10 lần thì đúng hết cả 10. Vì vậy, ta phải giúp họ tự đứng trên đôi chân của mình bằng cách đặt câu hỏi để họ tự trả lời và tăng thêm sự tự tin và đỡ phụ thuộc vào chúng ta về sau.

Vì vậy từ giờ trở đi, nếu có người có thói quen hỏi bạn để xin lời khuyên về một vấn đề mà họ cũng có khả năng trả lời, thay vì đưa ra lời khuyên, chúng ta hãy hỏi ngược lại quan điểm của họ rồi đưa ra phân tích của mình về quan điểm đó. Khi đó đối phương đã làm một điều quan trọng là tự đưa ra góc nhìn của mình. Bên cạnh đó, chúng ta còn cho họ biết cả vì sao góc nhìn của họ là phù hợp hay không phù hợp, đúng hay sai, để họ hiểu được cách tư duy và thấy được vấn đề. 

Việc chúng ta sửa câu trả lời của đối phương thực chất là để sửa cách tư duy, như vậy mới giúp họ đi đường dài. Chúng ta không trả lời trắng ra tất cả những gì liên quan đến câu hỏi của họ. Chúng ta phải hỏi lại họ để tìm lối tư duy và sửa lại một cách bền vững nhất.