Cảm xúc là điều quan trọng vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến các mối quan hệ xung quanh chúng ta. Theo nghiên cứu khoa học, thành công của một người được quyết định phần lớn bởi IQ – trí thông minh logic và EQ – trí thông minh cảm xúc. 

Nếu như nói rằng, người thông minh là những người rất dễ đạt được thành công, nhưng thực sự trí thông minh ta đang nói đến ở đây là gì? Bởi vì tuy IQ thường được mọi người xem trọng và chú ý trau dồi, nhưng trên thực tế, IQ thường chỉ chiếm 15% thành công trong cuộc sống, trong khi đó, 85% còn lại được quyết định bởi EQ. Một minh chứng thực tế là trong số những người có chỉ số IQ cao nhất thế giới (xét trên thành viên của Hiệp hội những người thông minh nhất thế giới tại Mỹ), có thể thấy họ đến từ nhiều ngành nghề, thành phần xã hội khác nhau, bao gồm: luật sư, doanh nhân, kỹ sư, bác sĩ, người thất nghiệp, người nhận trợ cấp, người dọn dẹp vệ sinh, v.v.

Vì không phải ai trong số những người có chỉ số IQ cao nhất thế giới cũng đạt được thành công, sự giàu có và hạnh phúc trong cuộc sống, nên ta thấy rằng chỉ số IQ không còn là chỉ số quyết định sự thành công trong cuộc sống của chúng ta. Thay vào đó, EQ – thông minh cảm xúc sẽ quyết định điều này. Tuy nhiên, chúng ta thường chú trọng vào việc trau dồi khả năng chuyên môn của mình mà quên mất rằng thông minh cảm xúc cũng là một phần rất quan trọng.

Thông minh cảm xúc là cách chúng ta tư duy, suy nghĩ về việc điều khiển cảm xúc của bản thân như thế nào và bao gồm 4 tầng:

  1. Nhận biết cảm xúc bản thân: nhận biết những cảm xúc mà bản thân đang trải qua như vui, buồn, giận dữ, v.v. Tất cả người trưởng thành đều có được khả năng này.
  2. Làm chủ cảm xúc bản thân: chẳng hạn, không để bản thân trở nên quá tiêu cực, biết kiểm soát cảm xúc nóng giận để không làm ảnh hưởng đến người khác. Dĩ nhiên ta cũng cần có những lúc để giải tỏa cảm xúc của mình, nhưng phần lớn mọi người sẽ làm được điều này.
  3. Nhận biết cảm xúc người xung quanh: biết được khác vui hay buồn chỉ bằng cách quan sát họ. Không phải ai cũng làm được điều này. Bạn có thể đang rất nóng giận và cảm xúc đó được thể hiện ra trên khuôn mặt của bạn, nhưng người đối diện vẫn không nhận ra và thậm chí còn vô tình “châm dầu vào lửa”. Bạn cần hiểu rằng đó không phải là hành động cố tình, mà họ chỉ đơn giản là “không biết những gì họ không biết”.
  4. Làm chủ cảm xúc người khác – làm chủ mối quan hệ: giúp người khác bình tĩnh trở lại khi họ có cảm xúc tiêu cực, giúp họ cư xử và làm chủ cảm xúc của mình tốt hơn. Số người có thể đi đến tầng này trở nên ít dần. Có những người có thể đi đến tầng thứ ba nhưng không thể đi đến tầng thứ tư này. Họ có thể biết bạn đang nóng giận và muốn nói chuyện để giúp đỡ bạn nhưng chỉ làm mọi thứ trở nên tồi tệ hơn.

Điều quan trọng ở trí thông minh cảm xúc là chúng ta thường chỉ chú ý rèn luyện hai tầng đầu. Nhưng để có thể tạo ra những mối quan hệ tốt đẹp, ta phải trau dồi hai tầng dưới. Phải nhận biết được cảm xúc của người khác thì ta có thể mới giúp họ làm chủ nó, nếu không, bạn sẽ dễ bị cảm xúc tiêu cực của đối phương ảnh hưởng tới mình, và nếu bạn phản ứng lại thì càng dễ dàng đẩy mạnh sự tiêu cực của cả hai lên cao.

Có câu: “Hạnh phúc của một người không được đo đếm bằng số tiền họ có, mà được đo đếm bằng số lượng mối quan hệ chất lượng của họ trong cuộc sống”. Vì vậy, chúng ta nên học cách xây dựng nhiều mối quan hệ tốt đẹp hơn cho mình, bằng cách học làm chủ cảm xúc của bản thân và làm chủ các mối quan hệ để ngăn chặn những tiêu cực ảnh hưởng đến bản thân. Chúng ta nên tránh vướng vào những chuyện hiểu lầm, thị phi và để nó ảnh hưởng đến hình ảnh cũng như mối quan hệ của bản thân. Vì càng có nhiều mối quan hệ chất lượng, chúng ta sẽ càng hạnh phúc và càng thu hút nhiều nguồn lực để giúp ta có thêm thành công.